Văn Học Queer Việt Nam & Thế Giới: Những Tự Sự Đa Thanh
Chạm vào lịch sử, nỗi đau, khát vọng và vẻ đẹp của cộng đồng LGBTQ+ qua lăng kính văn chương từ kinh điển đến đương đại.
Các Bước Đọc Đề Xuất
Bóng - Tự truyện của một người đồng tính
Tác giả: Nguyễn Văn Dũng
Nhân vật và cốt truyện: Kể về cuộc đời, những dằn vặt nội tâm và các mối quan hệ tình cảm (đặc biệt là mối tình nhiều duyên nợ với nhân vật Nhân) của nhân vật chính Nguyễn Văn Dũng. Nội dung tác phẩm phản ánh khoảng 80% sự thật về đời sống của người đồng tính nam tại Hà Nội lúc bấy giờ. Thông điệp xã hội: Tác phẩm khắc họa những góc khuất, sự cô đơn, nỗi đau giằng xé, cùng nạn kỳ thị của xã hội đối với cộng đồng LGBTQ+. Qua đó, sách truyền tải khát vọng được sống thật với chính mình và mong mỏi sự thấu hiểu, cảm thông từ cộng đồng.
Một thế giới không có đàn bà
Tác giả: Bùi Anh Tấn
Truyện thuộc thể loại trinh thám - xã hội tâm lý, nằm trong series đề tài cảnh sát hình sự. Cốt truyện mở đầu bằng cái chết bí ẩn của ông Bàng - một phó viện trưởng, trí thức có địa vị. Qua quá trình điều tra của cơ quan công an, cuốn sách lần đầu tiên phơi bày và khai thác trực diện thế giới khuất tất, những mối quan hệ, tâm tư tình cảm cũng như bi kịch của cộng đồng người đồng tính nam (gay) tại Việt Nam trong bối cảnh định kiến xã hội còn rất nặng nề.
Mưa đời sau (truyện Bầy thú bông của Quỳnh)
Tác giả: Trần Thùy Mai
Tác phẩm là một trong những đại diện sớm và tiêu biểu của văn học đồng tính nữ (queer) tại Việt Nam. Truyện kể về mối tình sâu đậm nhưng bị ngăn cấm giữa hai cô gái là Quỳnh và Minh. Do sự phản đối gay gắt và thô bạo từ gia đình, họ buộc phải chia lìa. Quỳnh chuyển đi nơi khác và sau đó chấp nhận bước vào một cuộc hôn nhân sắp đặt với Tùng - người đàn ông đã qua một đời vợ. Dù lấy chồng, Quỳnh vẫn không thể quên được Minh và nâng niu bầy thú bông - những món quà sinh nhật mà Minh tặng cô mỗi năm. Câu chuyện đào sâu vào những dằn vặt, kìm nén, xung đột tâm lý giữa nghĩa vụ gia đình và khao khát tình yêu chân thật, được thể hiện bằng giọng văn nhẹ nhàng, lãng mạn nhưng đầy day dứt.
Sông
Tác giả: Nguyễn Ngọc Tư
Hành trình: Kể về chuyến đi dọc theo dòng sông Di (một dòng sông hư cấu, huyền thoại chảy dọc đất nước) của ba người trẻ tuổi gồm Ân, Bối và Xu. Ý nghĩa: Mỗi người mang theo một mục đích riêng để rồi qua các trạm dừng chân, dòng sông phản chiếu những tổn thương, nỗi cô đơn, sự chênh vênh cũng như khát vọng tự do và yêu thương sâu thẳm trong tâm lý con người. Thông điệp: Tác phẩm mang giọng văn đậm chất Nam Bộ, đan xen giữa hiện thực và hư ảo, đồng thời đặt ra góc nhìn hoài nghi và trăn trở về sự cỗi cằn của tự nhiên cùng số phận những con người ở bên lề xã hội.
Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian
Tác giả: Ocean Vuong
Tác phẩm được viết dưới hình thức một bức thư dài do một người con trai có biệt danh "Cún Con" (hơn 20 tuổi) gửi cho người mẹ mù chữ của mình. Qua lời kể của nhân vật chính, bức tranh về gia đình và hành trình di cư từ Việt Nam sang Mỹ hiện lên đầy chân thực và đau đớn. Cuốn sách khám phá những tổn thương thế hệ sau chiến tranh, ký ức tuổi thơ nghèo khó, bạo lực gia đình và sự trăn trở về bản dạng giới, tình đồng tính cũng như khát vọng được thấu hiểu.
Maurice
Tác giả: E. M. Forster
Sách xoay quanh nhân vật chính Maurice Hall, theo chân anh từ thời còn đi học tại Đại học Cambridge cho đến khi trưởng thành. Tác phẩm khắc họa hành trình đấu tranh nội tâm, sự biến chuyển tâm lý và quá trình dấn thân chấp nhận bản thân của Maurice khi đối diện với tình yêu đồng giới trong bối cảnh nước Anh đầu thế kỷ 20 khắc nghiệt. Chuyện tình giữa Maurice Hall và Clive Durham là tâm điểm phản ánh khát vọng tự do yêu đương và sống thật với chính mình của cộng đồng queer thời bấy giờ.
Carol
Tác giả: Patricia Highsmith
Bộ truyện lấy bối cảnh nước Mỹ vào những năm 1950. Câu chuyện kể về Therese Belivet (một cô gái 19 tuổi là nhân viên bán hàng tạm thời tại một trung tâm thương mại và có ước mơ trở thành nhà thiết kế sân khấu). Tại đây, cô tình cờ gặp và bị thu hút mạnh mẽ bởi Carol Aird (một người phụ nữ ngoài 30 tuổi, quý phái, quyến rũ, nhưng đang bị mắc kẹt trong cuộc hôn nhân bế tắc và trải qua cuộc chiến ly hôn đầy cay đắng để giành quyền nuôi con). Hai người nhanh chóng rơi vào một tình yêu đồng giới sâu sắc, nồng nhiệt nhưng cũng đầy trắc trở. Họ cùng nhau thực hiện một chuyến hành trình xuyên nước Mỹ để trốn chạy khỏi thực tại. Dù vấp phải những định kiến khắt khe và sự theo dõi âm mưu từ người chồng cũ của Carol, cả hai đã dũng cảm đối mặt để bảo vệ tình cảm của mình. Khác với hầu hết các tác phẩm có kết cục bi thảm về đề tài này ở thế kỷ trước, Carol nổi tiếng vì là một trong những cuốn tiểu thuyết đồng tính nữ đầu tiên sở hữu một cái kết mở mang tính hy vọng và hạnh phúc.
Lưỡng Giới
Tác giả: Jeffrey Eugenides
Middlesex (Lưỡng Giới) là một bản trường ca nghẹt thở, kể lại câu chuyện xuyên suốt qua ba thế hệ của một gia tộc người Mỹ gốc Hy Lạp. Truyện lấy bối cảnh từ ngôi làng nhỏ ở bán đảo Tiểu Á kéo sang vùng đô thị Detroit của thời Cấm rượu ở Mỹ. Tiểu thuyết xoay quanh cuộc đời một nhân vật được sống và giáo dục từ nhỏ trong thân phận phụ nữ nhưng đến giai đoạn dậy thì mới phát hiện ra đúng giới tính thật của mình. Qua giọng kể của cô Calliope Stephanides, sau này trở thành anh Cal, người dẫn chuyện sỗ sàng nhưng dễ thương bậc nhất trong văn chương đương đại, những mâu thuẫn dẫn đến sự chuyển biến của xã hội, gia đình và cơ thể đã làm nên một tác phẩm vĩ đại…
Lời khuyên khi theo lộ trình
- ✓Nên hoàn thành từng tài liệu theo thứ tự gợi ý để nắm chắc kiến thức từ nền tảng đến chuyên sâu.
- ✓Ghi chú lại các thuật ngữ mới vào sổ tay hoặc đối chiếu với Thuật ngữ giới.
- ✓Nếu có thắc mắc, hãy gửi câu hỏi hoặc thảo luận với các tổ chức đồng hành.