Vấn Đề Phụ Nữ Việt Nam Đầu Thế Kỷ XX (Tủ sách Phụ Nữ Tùng Thư)
Lần giở lại di sản tư tưởng, báo chí và những cuộc tranh luận sôi nổi đầu tiên về nữ học, nhân quyền và giải phóng phụ nữ tại Việt Nam.
Các Bước Đọc Đề Xuất
Nguyễn Văn Vĩnh - Vấn đề phụ nữ ở nước ta
Tác giả: Nguyễn Văn Vĩnh
Chủ đề: Tập hợp các bài báo từ mục "Nhời đàn bà" trên báo Đăng cổ tùng báo từ năm 1907 do học giả Nguyễn Văn Vĩnh chấp bút dưới bút danh người phụ nữ giả định Đào Thị Loan. Định hướng: Bàn về các phẩm chất, vai trò, quyền lợi và nghĩa vụ của người phụ nữ trong xã hội cũ. Thông điệp: Lên án định kiến trọng nam khinh nữ, phê phán các hủ tục, thói hư tật xấu, đồng thời cổ vũ phụ nữ tự học chữ quốc ngữ, biết yêu bản thân và vươn lên khẳng định giá trị cá nhân.
Phan Bội Châu - Vấn đề phụ nữ ở nước ta
Tác giả: Phan Bội Châu
Tư tưởng nhân quyền: Sách đúc kết quan điểm của Phan Bội Châu rằng nữ quyền thực chất nằm trong nhân quyền - quyền làm người cơ bản. Ông cho rằng "con trai là người, con gái cũng là người", do đó phụ nữ phải có quyền bình đẳng, không thể chịu cảnh "làm trâu làm ngựa" hay bị áp chế bởi các hủ tục phong kiến. Phê phán áp bức: Tác phẩm phân tích sự bất công của mô hình "tam cương" và vòng kim cô "tam tòng" đối với phụ nữ, nơi người đàn bà gần như rơi vào trạng thái "vô quyền" dưới ách áp đặt của gia đình và xã hội cũ. Canh tân xã hội: Khẳng định việc giải phóng phụ nữ, nâng cao dân trí và nữ học là nền tảng cốt lõi để xây dựng một xã hội văn minh, tự chủ và đổi mới.
Nam Phong tạp chí - Vấn đề phụ nữ ở nước ta
Tác giả: Nhiều tác giả
Tổng quan: Là tập hợp các bài viết, bài dịch, bình luận và khảo cứu được tuyển chọn từ Nam Phong tạp chí (tập trung từ cuối thập niên 1910 đến hết thập niên 1920) về vai trò, vị thế và thực trạng của người phụ nữ. Bố cục chính gồm 3 phần: 1. Các bài báo của Phạm Quỳnh (với tư cách chủ bút và học giả) bàn về giáo dục nữ giới và địa vị người phụ nữ. 2. Các bài viết từ các trợ bút, cộng tác viên và bạn đọc bàn về quyền phụ nữ, sự học và sự đổi mới trong đời sống xã hội. 3. Loạt bài dịch về chủ đề "Đàn bà Phương Đông" do Tùng Vân Nguyễn Đôn Phục thực hiện. Ý nghĩa: Phản ánh bức tranh tư tưởng, văn hóa và phong trào phụ nữ Việt Nam giai đoạn đầu thế kỷ XX trong tiến trình hiện đại hóa.
Đạm Phương nữ sử - Vấn đề phụ nữ ở nước ta
Tác giả: Đạm Phương nữ sử
1. Các bài báo trình bày quan điểm về vấn đề phụ nữ: Tập hợp các bài viết của bà trên các tờ báo lớn (như Trung Bắc tân văn, Lục tỉnh tân văn, Phụ nữ tân văn...) trong thập niên 1920 về vai trò, vị thế và thực trạng của người phụ nữ. 2. Các bài báo về Nữ công học hội: Ghi lại tư tưởng, tôn vinh và tường thuật hoạt động của tổ chức Nữ công học hội do chính Đạm Phương thành lập tại Huế nhằm hướng dẫn nữ công, gia chánh và nâng cao tri thức cho phụ nữ. 3. Các khảo cứu về vấn đề phụ nữ: Các chuyên khảo bàn sâu về nữ học, giáo dục gia đình, sự tự lực và giải phóng phụ nữ. 4. Các sáng tác văn thơ: Các bài thơ, văn mang đậm tư tưởng thức tỉnh nữ giới, đề cao sự tiến bộ và bình đẳng.
Dư luận nữ quyền tại Huế (1926-1929) trên sách báo đương thời
Tác giả: Nhiều tác giả
Cuốn sách dày gần 550 trang, được chia làm 4 phần chính nhằm phác họa bức tranh toàn cảnh về phong trào và tư tưởng đòi bình quyền cho phụ nữ Việt Nam giai đoạn giao thời cuối thập niên 1920: Phần 1: Các tài liệu về nữ học, nữ công tại Huế năm 1926: Giới thiệu các bài diễn thuyết, diễn văn của các nhân vật tên tuổi thời bấy giờ như Phan Bội Châu, Huỳnh Thúc Kháng, Đạm Phương nữ sử tại các trường nữ học. Phần 2: Các bài và tin về đề tài phụ nữ trên báo “Tiếng dân” (1927-1929): Tuyển tập các bài báo, ý kiến tranh luận nhiều chiều trên tờ báo Tiếng dân phản ánh lăng kính xã hội đối với vai trò và vị trí của người phụ nữ. Phần 3: Sách “Phụ nữ vận động”: Giới thiệu lại nội dung tác phẩm bàn về công cuộc vận động giải phóng và phát triển vai trò của phụ nữ. Phần 4: Phụ nữ với xã hội: Trình bày các tư liệu, phụ lục lược lại cột mốc phong trào nữ quyền ở phương Đông và các bài viết xoay quanh mối quan hệ giữa giới nữ và cộng đồng.
Phụ nữ bàn về vấn đề phụ nữ trên Phụ nữ tân văn
Tác giả: Nhiều tác giả
Tuyển chọn các bài viết đăng trên tuần báo Phụ nữ tân văn trong giai đoạn 1929-1935. Thảo luận về các vấn đề cấp thiết của phụ nữ thời kỳ đầu tiếp cận với tư tưởng bình quyền, giải phóng phụ nữ. Phản ánh góc nhìn đa chiều về vai trò của người phụ nữ trong xã hội, giáo dục trẻ em, đạo đức, hôn nhân, gia đình và thân phận con người qua ngòi bút của chính các nữ trí thức đương thời.
Phan Khôi - Vấn đề phụ nữ ở nước ta
Tác giả: Phan Khôi
Gồm 6 phần, tập hợp các bài viết tiêu biểu của Phan Khôi đăng trên các báo như Phụ nữ tân văn, Phụ nữ Thời đàm, Tràng An, Thần chung, Sông Hương... trong giai đoạn thập niên 1930. Bàn luận toàn diện và sắc sảo về thân phận, vai trò, quyền lợi của người phụ nữ Việt Nam trong giai đoạn giao thời giữa cũ và mới. Đề xuất các tư tưởng cấp tiến thời bấy giờ về nữ quyền: quyền bình đẳng, quyền tham gia chính trị/quốc sự của phụ nữ, giáo dục nữ lưu, hôn nhân tự do, vấn đề giải phóng phụ nữ khỏi gông cùm Nho giáo (Tống Nho, tam cương ngũ thường) và đả phá những quan niệm cổ hủ về chữ trinh, tiết hạnh.
Tự Lực văn đoàn với vấn đề phụ nữ ở nước ta
Tác giả: Đoàn Ánh Dương, Nguyễn Minh Huệ, Vũ Thị Thanh Loan, Đào Thị Hải Thanh (Viện Văn học Việt Nam)
Tuyển tập tư liệu: Tập hợp các bài viết, bài bình luận, tranh biếm họa bàn về vấn đề phụ nữ, nữ quyền, hôn nhân gia đình và giải phóng phụ nữ đăng trên báo Phong hóa và Ngày nay của nhóm Tự Lực văn đoàn. Góc nhìn về nữ quyền: Làm rõ vai trò, tư tưởng và những đóng góp mang tính tiên phong, cấp tiến của Tự Lực văn đoàn trong việc cổ vũ nam nữ bình quyền, bài trừ phong kiến, giải phóng cá nhân và người phụ nữ Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX.
Lời khuyên khi theo lộ trình
- ✓Nên hoàn thành từng tài liệu theo thứ tự gợi ý để nắm chắc kiến thức từ nền tảng đến chuyên sâu.
- ✓Ghi chú lại các thuật ngữ mới vào sổ tay hoặc đối chiếu với Thuật ngữ giới.
- ✓Nếu có thắc mắc, hãy gửi câu hỏi hoặc thảo luận với các tổ chức đồng hành.