Bàn về khế ước xã hội
Jean-Jacques Rousseau
Tác phẩm mở đầu bằng câu nói nổi tiếng: "Con người sinh ra tự do, nhưng khắp nơi họ đều bị xiềng xích". Jean-Jacques Rousseau tìm kiếm một trật tự chính trị chính đáng để bảo vệ quyền tự do vốn có của con người khi họ bước từ trạng thái tự nhiên sang xã hội dân sự. Ông lập luận rằng quyền lực chính trị hợp pháp không xuất phát từ thần quyền hay vũ lực, mà từ sự thỏa thuận tự nguyện — tức khế ước xã hội - giữa các cá nhân. Qua giao ước này, mỗi người tự nguyện trao quyền và tài sản của mình cho cộng đồng dưới sự điều hành của ý chí chung (general will), nhằm mưu cầu lợi ích chung. Chủ quyền tối cao thuộc về nhân dân, không thể bị chia cắt hay nhượng lại cho bất kỳ chính quyền hành pháp nào.
